البته علت مصرف مواد و وابستگي به آنها چندگانه است(همان طور كه در مطلب پيشين از آن به عنوان چند عاملي يا مولتي فاكتوريال نام برديم) اما در ميان افراد معتاد چندين مسئله ممكن است زمينه ساز روي آوردن به مواد باشد:

1-برخي دچار مسايل رواني و هيجاني هستند و از اضطراب يا افسردگي رنج مي برند.اين افراد يا به تجربه  يا به توصيه ي نادوستان و ناآگاهان در مي يابند كه با مصرف مواد اضطراب شان كم مي شود يا  ظاهرا جرات و اعتماد به نفس شان بهبود پيدا مي كند. متاسفانه ادامه ماجرا چنان كه مي دانيد،زياد خوشايند نيست.وابستگي باعث مي شود پس از مدتي خود مواد و تهيه و مصرف آن موجب اضطراب و افسردگي شود.اساسا برخي از افسردگي ها در اثر مواد تشديد شده يا بهبودي كمي با درمان مي يابند.

2-باورهاي غلط نيز مي تواند موجب مصرف مواد شود.اينكه براي درمان بيماري هاي قلبي يا ديابت ،مصرف مواد مفيد است و حتي ادعا مي شود خود پزشك توصيه به مصرف مواد كرده است!يا اينكه اگر مواد را ترك كنند ،ممكن است دچار سكته يا عارضه هاي خطرناك شوند!

3-برخي موارد مانند درد هاي مزمن يا مشكلات جنسي چون زود انزالي مردان ،به اشتباه و توصيه هاي غلط،موجب روي آوردن به مصرف مواد  مي شود.

بايد تاكيد شود كه امروزه درمان هاي بسيار خوبي براي اضطراب،افسردگي،دردهاي مزمن و يا زود انزالي در دسترس است.از سوي ديگر،خود درماني با مواد،از چاله به چاه افتادن است،چرا كه تاثير بهبودي ناشي از مواد گذرا اما تاثيرات منفي ناشي از اعتياد و وابستگي طولاني و مهم است.